Chemsex: czym jest i gdzie szukać pomocy

Mężczyzna o świcie siedzi na brzegu łóżka i patrzy przez okno – chemsex, czym jest i gdzie szukać pomocy

Chemsex to seks pod wpływem substancji psychoaktywnych, przyjmowanych celowo po to, żeby podkręcić pożądanie, zmniejszyć zahamowania i przedłużyć zbliżenie. Dotyczy przede wszystkim gejów i biseksualnych mężczyzn. Niesie poważne ryzyko dla zdrowia, ale pomoc jest dostępna – także anonimowo i bezpłatnie, a do poradni leczenia uzależnień nie potrzebujesz skierowania.

Piszę ten tekst, bo o chemsexie wśród gejów mówi się szeptem albo wcale. A milczenie sprawia, że ludzie zostają z problemem sami. Nie znajdziesz tu moralizowania. Znajdziesz konkret: czym jest chemsex, jak rozpoznać, że wymyka się spod kontroli, i gdzie szukać pomocy.

Chemsex (chemseks) to aktywność seksualna pod wpływem celowo przyjętych substancji psychoaktywnych – najczęściej mefedronu i innych katynonów, GHB/GBL oraz metamfetaminy – spotykana głównie wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami.

Najważniejsze w skrócie

  • Chemsex to nie każdy seks po alkoholu – chodzi o konkretne substancje przyjmowane po to, żeby seks był intensywniejszy i dłuższy.
  • Największe ryzyka to przedawkowanie, uzależnienie, zakażenia przenoszone drogą płciową i szkody psychiczne.
  • Za chemsexem często stoją wstyd, samotność i trudność z bliskością na trzeźwo.
  • Do poradni leczenia uzależnień nie potrzebujesz skierowania, a pierwsze kroki możesz zrobić anonimowo przez telefon.
  • Coaching nie zastępuje leczenia, ale może pomóc w budowaniu życia, z którego nie trzeba uciekać.

Co to jest chemsex?

Termin „chemsex” spopularyzował się w Wielkiej Brytanii w drugiej dekadzie XXI wieku. W 2015 roku czasopismo „BMJ” opublikowało tekst wyjaśniający, czym jest to zjawisko i dlaczego jest problemem zdrowia publicznego („What is chemsex and why does it matter?”, BMJ). Od tamtej pory pojęcie trafiło do języka lekarzy, terapeutów uzależnień i organizacji zajmujących się HIV.

Najczęściej wymieniane substancje to mefedron i inne katynony, GHB/GBL oraz metamfetamina krystaliczna. Zażywane bywają przez wiele godzin, a nawet dni, w czasie imprez umawianych często przez aplikacje randkowe dla gejów.

Polscy badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie zwracają uwagę, że chemsex praktykują niemal wyłącznie mężczyźni, a usługi pomocowe mogą nie uwzględniać ich tożsamości seksualnej – co według autorów może być brakującym ogniwem w pomocy („Psychiatria Polska”, 2023). Innymi słowy: żeby skutecznie pomóc, trzeba rozumieć, jak żyje gej w Polsce.

Dlaczego chemsex dotyczy głównie gejów?

Nie dlatego, że geje są „bardziej skłonni do ryzyka”. Częściej dlatego, że wielu gejów przez lata uczyło się, że ich pragnienia są czymś złym. Kiedy seks od początku był związany z ukrywaniem się, lękiem i poczuciem winy, substancja, która na kilka godzin wyłącza te uczucia, może wydawać się wybawieniem.

Często słyszę o takich mechanizmach:

  • Wstyd i uwewnętrzniona homofobia. Na trzeźwo trudno się rozluźnić, bo w głowie wciąż odzywa się głos, że „to nie w porządku”. Piszę o tym w tekstach o wstydzie i o uwewnętrznionej homofobii.
  • Stres mniejszościowy. Ciągła czujność i napięcie szukają ujścia. Więcej w tekście o stresie mniejszościowym.
  • Samotność. Imprezy dają chwilowe poczucie wspólnoty i bliskości, której brakuje na co dzień.
  • Presja wyglądu i sprawności. Substancje dają złudzenie, że jesteś pewniejszy siebie, atrakcyjniejszy, bardziej „wystarczający”.

To nie są wymówki. To wyjaśnienia, które pomagają zrozumieć, dlaczego samo „weź się w garść” nie działa.

Jakie są ryzyka chemsexu?

Ryzyka dotyczą ciała, psychiki i relacji. Najważniejsze z nich to:

  • Przedawkowanie. Przy GHB/GBL granica między dawką „działającą” a niebezpieczną jest bardzo cienka. Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń oddychania, drgawek i utraty przytomności. Szczególnie groźne jest łączenie GHB/GBL z alkoholem i lekami uspokajającymi (MSD Manual).
  • Ostre reakcje psychiczne. Substancje pobudzające mogą wywołać lęk, agresję, a nawet psychozę.
  • Uzależnienie. Z czasem trudno mieć ochotę na seks bez substancji, a potem trudno funkcjonować bez nich w ogóle.
  • Zakażenia przenoszone drogą płciową. Pod wpływem substancji łatwiej zrezygnować z zabezpieczeń. W grę wchodzą m.in. HIV, WZW typu B i C oraz kiła.
  • Szkody emocjonalne. Zjazdy po imprezach, poczucie pustki, problemy w związku i w pracy.

Te ryzyka opisuje m.in. artykuł Medicover o chemseksie. Jeśli ktoś w Twojej obecności traci przytomność, ma problem z oddychaniem albo drgawki, nie czekaj, aż „przejdzie”. Dzwoń pod numer alarmowy 112.

Jak rozpoznać, że chemsex wymyka się spod kontroli?

Nie potrzebujesz diagnozy, żeby zadać sobie kilka uczciwych pytań. Zatrzymaj się, jeśli zauważasz, że:

  • planujesz weekendy wokół imprez, a pozostałe dni wokół dochodzenia do siebie,
  • seks bez substancji przestał Cię interesować albo wydaje się nie do pomyślenia,
  • obiecujesz sobie przerwę i jej nie dotrzymujesz,
  • ukrywasz to przed bliskimi, a sam myślisz o tym z coraz większym wstydem,
  • zaniedbujesz pracę, zdrowie, przyjaźnie lub związek,
  • zdarzyło Ci się ryzyko, którego na trzeźwo nigdy byś nie podjął.

Jeśli odnajdujesz się w kilku punktach, to nie znaczy, że jesteś „stracony”. To znaczy, że czas poszukać wsparcia. Im wcześniej, tym łatwiej.

Gdzie szukać pomocy, gdy masz problem z chemsexem?

Pomoc w Polsce istnieje, choć nie zawsze jest dobrze widoczna. Oto miejsca, od których możesz zacząć:

  1. Poradnia leczenia uzależnień. Leczenie uzależnień w ramach NFZ nie wymaga skierowania (pacjent.gov.pl). Możesz po prostu zadzwonić i umówić się na pierwszą wizytę.
  2. Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia: 800 199 990 – bezpłatnie, codziennie w godz. 16:00–21:00. Możesz zadzwonić anonimowo, także jako bliska osoba.
  3. Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448 lub 22 692 82 26 – od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–21:00 (z wyjątkiem dni ustawowo wolnych). Tu zapytasz o testy i profilaktykę.
  4. Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: 800 70 2222 – całodobowo i bezpłatnie, gdy jest Ci bardzo trudno.
  5. Numer alarmowy 112 – w każdej sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia.

Szukając terapeuty, możesz zapytać wprost, czy ma doświadczenie w pracy z osobami LGBT+ i z chemsexem. To w porządku, że chcesz rozmawiać z kimś, przed kim nie będziesz musiał tłumaczyć podstaw swojego życia. Jeśli nie wiesz, do jakiego specjalisty się zwrócić, przeczytaj tekst psycholog, psychoterapeuta, psychiatra czy coach.

Jak porozmawiać z partnerem lub przyjacielem, który uprawia chemsex?

Zacznij od troski, a nie od oskarżeń. Wybierz spokojny moment, gdy jest trzeźwy i wypoczęty. Powiedz, co zauważasz i co czujesz: „Martwię się o Ciebie. Po ostatnim weekendzie przez trzy dni nie odbierałeś telefonu”. Zapytaj, jak on to widzi, i naprawdę wysłuchaj odpowiedzi.

Nie musisz go ratować na siłę. Możesz natomiast pokazać, że jesteś obok, podać numer telefonu zaufania i zaproponować, że pójdziesz z nim na pierwszą wizytę. Jeśli jesteście parą i chemsex pojawił się w Waszym związku, obok terapii uzależnień pomocne może być wspólne wsparcie – zajrzyj na stronę o coachingu dla par.

Pamiętaj też o sobie. Wspieranie bliskiej osoby w uzależnieniu jest obciążające, a telefon zaufania i poradnie pomagają także rodzinie i partnerom.

Pytania do refleksji

Jeśli ten temat Cię dotyczy, weź kartkę i odpowiedz sobie szczerze:

  1. Czego szukam w chemsexie: bliskości, odwagi, ulgi, zapomnienia?
  2. Co czuję dzień lub dwa po imprezie?
  3. Kiedy ostatnio czułem się dobrze ze sobą na trzeźwo? Co wtedy robiłem i z kim byłem?
  4. Komu mógłbym powiedzieć o tym, co się dzieje, choćby częściowo?
  5. Jaki jeden mały krok mogę zrobić w tym tygodniu?

Te odpowiedzi nie rozwiążą problemu same z siebie. Ale pokażą, jaką potrzebę próbujesz zaspokoić. A tę potrzebę da się zaspokoić inaczej.

Czy coaching może pomóc przy chemsexie?

Powiem wprost: coaching nie jest leczeniem uzależnienia. Jeśli substancje przejęły kontrolę nad Twoim życiem, pierwszym krokiem jest poradnia leczenia uzależnień albo terapeuta. Jako coach nie zastąpię specjalisty.

Coaching może być natomiast ważnym wsparciem obok terapii albo po niej. Na sesjach coachingu pomagam Ci pracować nad tym, co często stoi u źródła: nad akceptacją siebie, budowaniem relacji na trzeźwo, odbudową pewności siebie i planem na życie, z którego nie chce się uciekać. Mówię szczerze i z empatią, nigdy nie potępiam.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy to coś dla Ciebie, umów się na bezpłatną konsultację online. Opowiesz mi o swojej sytuacji, a ja powiem, czy mogę Ci pomóc w procesie coachingu.

Najtrudniejszy bywa pierwszy telefon albo pierwsze zdanie powiedziane na głos. Nie musisz od razu wiedzieć, jak będzie wyglądać cała droga. Wystarczy, że zrobisz pierwszy krok.

Najczęstsze pytania

Co to jest chemsex?

Chemsex to seks pod wpływem celowo przyjętych substancji psychoaktywnych, najczęściej mefedronu i innych katynonów, GHB/GBL oraz metamfetaminy. Substancje mają zwiększyć pożądanie, zmniejszyć zahamowania i przedłużyć zbliżenie. Zjawisko dotyczy głównie gejów i biseksualnych mężczyzn.

Czy chemsex jest niebezpieczny?

Tak. Grozi przedawkowaniem (szczególnie przy GHB/GBL i łączeniu z alkoholem), uzależnieniem, zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, w tym HIV, oraz problemami psychicznymi. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod numer 112.

Gdzie szukać pomocy przy chemsexie?

Możesz zgłosić się do poradni leczenia uzależnień, do której nie potrzebujesz skierowania, albo zadzwonić na Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia 800 199 990 (codziennie 16:00–21:00). W kryzysie psychicznym pomaga Centrum Wsparcia 800 70 2222, czynne całodobowo.

Czy można wyjść z chemsexu?

Tak. Wiele osób odzyskuje kontrolę dzięki terapii uzależnień, wsparciu bliskich i pracy nad tym, co stoi za sięganiem po substancje, na przykład nad wstydem, samotnością czy lękiem przed bliskością. Im wcześniej poszukasz pomocy, tym łatwiej.

Bezpłatny poradnik PDF

Coming out krok po kroku

Jak się przygotować, komu powiedzieć najpierw i jak przeprowadzić rozmowę z rodziną. Z listą miejsc, które pomagają w Polsce. Wyślę Ci go mailem – wystarczy imię lub pseudonim.

dr Wiktor Tokarski

dr Wiktor Tokarski

Coach od 2016 roku. Pracuję online z gejami i biseksualnymi mężczyznami. Więcej o mnie

Chcesz sprawdzić, czy mogę Ci pomóc?

Na bezpłatnej, 30-minutowej konsultacji online opowiesz mi o swojej sytuacji, a ja powiem, czy mogę Ci pomóc w procesie coachingu. Poufnie, szczerze i z empatią.

Umów bezpłatną konsultację

Podobne wpisy